Zo maak je een menukaart die verkoopt

Begin bij de gerechten, niet bij het ontwerp

Het aantal gerechten bepaalt de indeling, het aantal foto’s en de ruimte voor beschrijvingen. Begin dus met een lijst van alles wat je verkoopt en noteer bij elk gerecht hoe vaak het de keuken verlaat en wat het oplevert. Hoe je dat laatste uitrekent staat in het artikel over je foodcostpercentage.

Houd de kaart daarna kort. Elk gerecht dat erbij komt is een ingrediënt meer in je koeling, een handeling meer in je piek en een kans meer dat iets op is, en je beste gerechten raken tussen de rest zoek. Welke je schrapt of vooraan zet, werk je uit met menu engineering.

Zorg ook dat de rubrieken in balans zijn. Dit zijn startpunten voor een dinerkaart, geen regels:

Een pizzeria of snackbar deelt anders in. De gedachte blijft gelijk: je gast overziet elke rubriek in één keer.

Kies lettertypen en kleuren die bij je zaak horen

Kies twee lettertypen en een handvol kleuren die je zaak al draagt, van je gevel, je logo en je site. Hoe je dat als geheel aanpakt staat in het artikel over je zaak als merk.

Zet de beschrijvingen in een rustig lettertype zonder krullen en bewaar het sierlijke voor de koppen. Gebruik één accentkleur voor wat je wilt laten zien, zoals de dagschotel of het seizoensgerecht: als alles opvalt, valt niets op. Zorg voor veel contrast, en lees je kaart eens zoals je gast: ’s avonds bij het licht in je zaal, of op een telefoon in de zon.

Schrijf beschrijvingen die het gerecht laten proeven

De beschrijving is waar een gerecht zichzelf verkoopt, want een gast kan alleen kiezen wat hij zich kan voorstellen. Gebruik per gerecht een paar van deze bouwstenen:

• Hoe het is bereid of smaakt: gegrild, krokant, langzaam gestoofd, pittig.
• Waar het vandaan komt: zelf gerookte zalm, brood van de bakker om de hoek.
• Wat het bijzonder maakt: een seizoensgerecht, alleen deze maand, al jaren op de kaart.
• Eén zin verhaal: een familierecept, de reden dat het zo heet.

Zo ziet het verschil eruit, met verzonnen voorbeelden:

Houd het bij twee zinnen, want een langere tekst maakt de kaart druk. Wat je schrijft moet kloppen: huisgemaakt, vers en biologisch zijn beloftes waar gasten, zeker gasten met een allergie, op bouwen.

Het verhaal van je zaak zelf hoort op je over ons-pagina en niet bij elk gerecht. Hoe je die schrijft staat in dit artikel.

Prijzen, maten en extra’s

Welke prijs bij welk gerecht hoort, reken je uit met het artikel over prijzen op je menukaart. Hier gaat het om hoe je ze opschrijft.

Eén ding is regel en geen smaak: prijzen voor consumenten staan inclusief btw. De ACM, die toeziet op consumentenzaken, geeft zelf het voorbeeld van een menukaart met koffie 2,75 euro. Kosten die een gast niet kan ontlopen horen in de prijs of staan er duidelijk naast. Het btw-bedrag zelf hoef je niet te noemen.

De rest is keuze. Laat het euroteken weg als de kaart er rustiger van wordt, zolang niemand kan twijfelen. Zet de prijs achter de beschrijving in plaats van in een kolom rechts, zodat je gast eerst het gerecht leest. Kies één schrijfwijze, ook online.

Maten en extra’s

Heeft een gerecht twee maten, zet ze dan op één regel: klein 11,50, groot 14,50, met erbij wat het verschil is. Bij dranken hoort de inhoud erbij. Extra’s krijgen een eigen regel en prijs. Online vink je ze nooit vooraf aan, want volgens de ACM mogen optionele extra’s niet standaard geselecteerd zijn.

Foto’s: op papier weinig, online veel

Een goede foto haalt de twijfel weg, een slechte werkt tegen je. Heb je geen goede foto van een gerecht, laat het plaatje dan weg.

Huur je een fotograaf in, laat hem dan in één dagdeel je topgerechten maken op hetzelfde bord en dezelfde achtergrond. Doe je het zelf, gebruik dan daglicht bij een raam en fotografeer de portie zoals je hem echt serveert. Een gast die iets anders krijgt dan op de foto voelt zich bedrogen.

Op papier is ruimte schaars. Kies één of twee foto’s en geef die aan de gerechten die het meest opleveren, niet aan je favoriet. Online past er een foto bij elk gerecht dat die verdient. Hergebruik ze voor je site en je Instagram, waarover dit artikel meer zegt.

Op foto’s zit automatisch auteursrecht. De KvK raadt aan afspraken met de fotograaf te maken, dus leg vast waar je ze voor mag gebruiken. Foto’s van andere sites gebruik je niet.

De indeling, en een sjabloon om mee te beginnen

Een bekende regel voor een kaart van één blad is de gouden driehoek: de blik gaat eerst naar het midden, dan naar rechtsboven en dan naar linksboven. Zet daar de gerechten die je het liefst verkoopt. Zie het als ontwerpregel: je eigen verkoopcijfers laten zien of het bij jouw gasten klopt.

Voor afhalen werkt een kaart die in drieën vouwt goed, met ruimte voor je telefoonnummer, adres, openingstijden en een QR-code naar je bestelpagina. Pictogrammen voor pittig of vegetarisch, een kader voor seizoensgerechten en een blok voor combinaties helpen de blik. Kaarten die dit goed doen vind je in menukaarten om van te leren.

Het sjabloon, van boven naar beneden

Wat de wet van je kaart vraagt

Drie regels raken je kaart rechtstreeks: allergenen, prijzen (zie hierboven) en alcohol. Dit is een samenvatting en geen juridisch advies, dus lees de bron na bij de NVWA, de ACM of Rijksoverheid, of vraag je accountant.

Allergenen

Je moet gasten kunnen vertellen of een gerecht een van de 14 allergenen bevat: glutenbevattende granen, ei, vis, pinda, noten, soja, melk, schaaldieren, weekdieren, selderij, mosterd, sesamzaad, sulfiet en lupine. Bij gluten en noten noem je ook welke soort.

Schriftelijk of mondeling, dat kies je zelf. Doe je het mondeling, dan moet er ergens duidelijk staan dat gasten ernaar kunnen vragen, en moet de informatie op papier of digitaal klaarliggen voor je personeel en de NVWA. Een lijst met je gerechten tegenover de 14 allergenen is de eenvoudigste vorm. Online vermeld je ze in je webshop of verwijs je naar een telefoonnummer. Het gaat vaak mis: in 2023 voldeed volgens de NVWA ruim de helft van de 6.548 gecontroleerde bedrijven met onverpakt eten niet aan de regels.

Alcohol

De Alcoholwet kent één leeftijdsgrens: 18 jaar, voor bier en wijn net zo goed als voor sterke drank. Twijfel je, vraag dan een identiteitsbewijs. Verkoop je alcohol via je bestelsite, dan moet de gast zelf aangeven dat hij 18 of ouder is, in een vakje dat niet vooraf is aangevinkt, en bij het afleveren wordt zijn leeftijd gecontroleerd. Je moet op papier kunnen laten zien hoe je dat regelt, in een geborgde werkwijze. De KHN heeft een voorbeelddocument. Wil je alcohol laten afhalen of bezorgen, vraag dan je gemeente wat je vergunning toestaat.

Een kaart in twee talen voor toeristen

Een gast die een gerecht niet begrijpt, slaat het over of vraagt het je bediening. Heb je toeristen in de straat, dan loont een Engelse kaart. Zo pak je het aan:

1. Maak eerst de Nederlandse kaart af, anders vertaal je alles twee keer.
2. Laat de Nederlandse naam staan en zet de uitleg erachter.
3. Schrijf de beschrijvingen opnieuw in het Engels en laat ze nalezen door iemand die de taal spreekt.
4. Zet de allergenenzin en de leeftijdsregel in beide talen.

Zet de talen op een apart blad of onder elkaar in kleinere letters, niet in twee kolommen. Online zet je een taalknop bovenaan.

Eén kaart, op papier en op het scherm

Veel gasten lezen je kaart eerst op hun telefoon. Zet hem als gewone tekst op je site en niet als pdf, want een pdf leest lastig op een klein scherm en zoekmachines kunnen er weinig mee. Hoe je zo’n site opzet staat in het artikel over een site die directe bestellingen oplevert. Zet allergenen en leeftijdscontrole in de bestelstroom zelf.

Je kaart leeft op meer plekken dan je denkt: op papier, op het bord bij de deur, op je site, in je Google-profiel en op Thuisbezorgd en Uber Eats. Verandert een prijs op de ene plek en niet op de andere, dan ziet je gast het eerder dan jij.

Begin maandag met je tien best verkochte gerechten: een nieuwe beschrijving, een goede foto en een prijs die klopt.